Apollo'nun Doğduğu Şehir
Patara, sıradan bir antik kent değildir. Tanrı Apollon'un doğduğu yer ve Apollon kehanet merkezi olarak bilinen Patara, Lykia'nın en önemli ve en eski kentlerindendir. Delphi'den sonra antik dünyanın en önemli kehanet merkezi olma unvanını taşıyan bu şehir; Likya Birliği'nin başkenti, Roma'nın tahıl limanı, Noel Baba'nın doğduğu yer ve Aziz Pavlus'un Roma'ya yelken açtığı iskele olarak tarihe geçmiştir. Tek bir kentte bu kadar hikâye nadiren bir arada bulunur.
Tarihin İzinde
Patara antik kentindeki kazı çalışmaları şehrin tarihinin Erken Tunç Çağı'na, MÖ 3000'e kadar uzandığını ortaya koymuştur. MÖ 13. yüzyılda Hitit belgelerinde "Patar" adıyla anılan kent, MÖ 333'te Büyük İskender'e teslim olmuş, ardından sırasıyla Ptolemaioslar, Seleukoslar ve Roma'nın hâkimiyetine girmiştir.
Roma döneminde Patara, yalnızca bir liman değil, imparatorluğun doğu eyaletlerini birbirine bağlayan stratejik bir deniz üssüydü. Anadolu'da yetişen buğdayın Roma'ya sevk edildiği merkez olması nedeniyle inşa edilen Granarium (Hadrian'ın Tahıl Ambarı), bugün Patara'dan geriye kalan en popüler yapılardan biridir.
Mutlaka Görülmesi Gereken Yapılar
Roma Kent Kapısı (Zafer Takı) — MS 1. yüzyılın sonlarında inşa edilen bu kapı Patara'nın sembolü olarak bilinir ve antik dönemde su yolunun da bir parçası olarak kullanılıyordu.
Bouleuterion (Meclis Binası) — Yakın bir zaman önce restore çalışmaları tamamlanan 1.400 kişi kapasiteli bu yapı, Likya Birliği'nin demokratik meclisinin toplandığı yerdir. Antik dünyadaki en erken demokratik yapılardan biri olarak kabul edilir.
Antik Tiyatro — 5.000 kişi kapasiteli antik tiyatro, MS 147 depreminin ardından yeniden inşa edilmiştir. Kurşunlu Tepesi'ne yaslanmış konumuyla denize karşı eşsiz bir manzara sunar.
Deniz Feneri — Tarihi 2.000 yıl öncesine dayanan bu fener İmparator Nero tarafından "denizcilerin ve deniz yolcularının selameti için" MS 64–65 yıllarında yaptırılmış olup antik dönemden günümüze ulaşabilmiş en eski fener olma özelliğini taşır.
Stadiasmus Patarensis — 1993'te gün yüzüne çıkarılan bu anıtsal Roma sütununda Likya'nın yol ağı ve mesafeleri Yunanca olarak kazılıdır; günümüzde Antalya Müzesi bahçesinde sergilenmektedir.
Noel Baba Patara'da Doğdu
Noel Baba olarak bilinen Aziz Nikolaos'un aslında Patara'da doğup büyümüş olması belki de en çarpıcı bilgilerden biridir. Aziz Nikolaos'un çocukluğu, bugün Patara'da ziyaret edebileceğiniz sokaklarda geçmiştir. Mezarı ve piskoposluk yaptığı kilise ise yakınlardaki Demre'dedir.
Plaj ve Doğa
Antik kentin hemen bitişiğinde Türkiye'nin en uzun sahili başlar. Patara, arkeolojik ve tarihsel değerlerinin yanında Akdeniz kaplumbağaları Caretta-Carettaların milyonlarca yıldır yumurtalarını bıraktıkları ender sahillerden biri olmasıyla da ayrı bir öneme sahiptir. Yaklaşık 18 kilometre uzunluğundaki bu kumsal, yaz aylarında yuvalarını korumak amacıyla belirli bölümlerde kapatılmaktadır; doğanın ve tarihin bu denli iç içe geçtiği başka bir yer bulmak güçtür.
Patara aynı zamanda Likya Yolu güzergahına yakın konumuyla yürüyüş severler için de önemli bir duraktır.
Pratik Bilgiler
- Nerede: Kaş ilçesine bağlı Gelemiş (Ovagelemiş) köyü yakınları. Kaş'a 42 km, Kalkan'a 16 km.
- Ulaşım: Kaş veya Fethiye üzerinden dolmuşla ulaşılabilir. Özel araçla Kaş–Fethiye karayolunun 10. km'sindeki Ova Beldesi göbeğinden Gelemiş istikametine dönülür.
- Giriş Ücreti: Ücretlidir; MüzeKart geçerlidir.
- Ne Kadar Süre Ayrılmalı: Geniş bir alana yayılan kent için en az 2–3 saat, plajla birleştirenlere tam gün önerilir.
- En İyi Zaman: Nisan–Haziran ve Eylül–Ekim ayları; yaz ortasında hem sıcak hem kalabalık olur.