Tatlı Suyun Denizle Buluştuğu Yer
Demre ile Finike arasında, D400 karayolunun hemen güneyi boyunca uzanan Beymelek Lagünü, Akdeniz kıyılarının Türkiye'deki sayılı doğal lagünlerinden biridir. 255 hektarlık yüzey alanıyla 40 kilometrekarelik bir havzanın yeraltı ve yüzey sularını toplayan bu lagün, tatlı su ile tuzlu suyun buluştuğu, bu buluşmanın yarattığı biyolojik zenginlikle öne çıkan özgün bir kıyı ekosistemidir.
Lagün doğal bir süreçle oluşmuştur. Gülmez Dağı'nın çöken antiklinal kesiminde oluşan koy, yüzyıllar boyunca Demre Çayı'nın taşıdığı alüvyon malzemenin rüzgar ve akıntılarla kıyı önünü tıkamasıyla denizden ayrılmış ve lagüne dönüşmüştür. Lagünün denizle bağlantısını bugün yalnızca doğu köşesindeki 230 metre uzunluğunda ve 55 metre genişliğinde bir boğaz sağlamaktadır. İçinden güçlü karstik kaynakların beslendiği lagünde, bu kaynak sularının etkisiyle Akdeniz'e doğru sürekli bir akış vardır. Üçgen biçimindeki lagünün içinde biri ağız kesiminde, diğeri kuzey tarafında olmak üzere iki küçük ada bulunmaktadır.
Bir Araştırma ve Üretim Merkezi
Beymelek Lagünü bugün Tarım Bakanlığı'na bağlı Akdeniz Su Ürünleri Araştırma Üretim ve Eğitim Enstitüsü Müdürlüğü'nün yönetimindedir. Lagün, enstitünün anaç üretim ve kuluçkahane çalışmaları için kullanılmakta; üretimin bir bölümü halka satılmakta, bir bölümü ise denize bırakılmaktadır. Yetkililer lagünün, açık denizlere kıyasla balık bolluğu açısından 4 ile 5 kat daha zengin olduğunu belirtmektedir.
Dalyan balıkçılığının yüzyıllardır sürdürüldüğü lagünde bilimsel araştırmalar 17 farklı balık türünün varlığını belgelemiştir; başlıca türler arasında kefal, sargos, mırmır, çipura ve tirsi sardalya yer almaktadır. Bunlara ek olarak mavi yengeç, karides ve 14 farklı kuş türü lagünün biyolojik çeşitliliğinin bir parçasıdır. Caretta caretta deniz kaplumbağaları da lagün ve çevresindeki kıyı şeridinde düzenli olarak gözlemlenmektedir.
Olta Balıkçılığı ve 2018 Yasağı
Lagün 2010 yılında belirli bir bölümde vatandaşların olta ile balık avlamasına açılmıştır. Ancak sonraki yıllarda bölgede kaçak avcılığın hızla artması ve lagünün doğal dengesinin bozulmaya başlaması üzerine Akdeniz Su Ürünleri Enstitüsü 2018 yılında olta balıkçılığını tamamen yasaklamıştır. Bu yasak lagünün uzun vadeli korunması amacıyla alınmış bir karardır ve hâlâ yürürlüktedir.
Ziyaret Deneyimi
Lagün kıyısında yürüyüş, piknik ve doğa fotoğrafçılığı yapılabilmektedir. Lagünün denizle buluştuğu ağız kısmında küçük kumsal alanları mevcuttur; bu kesimde yüzmek mümkündür. Lagün kenarında masaları suyun üzerine uzanan birkaç balık restoranı bulunmaktadır. Berrak su içinden balık sürülerini ve zaman zaman kaplumbağaları gözlemlemek mümkündür. Sabah saatlerinde kuş gözlemi için özellikle uygundur; bölge hem yerli su kuşlarına hem de göç güzergahındaki türlere ev sahipliği yapar.
Demre merkez, Aziz Nikolaos Kilisesi ve Myra Antik Kenti'ne yalnızca 8 kilometre uzaklıkta olan lagün, bu tarihi noktalarla birlikte aynı gün içinde planlanabilir.
Pratik Bilgiler
- Nerede: Beymelek Mahallesi, Demre. Demre merkeze 8 km, Finike'ye 18 km, Antalya merkeze 120 km.
- Ulaşım: D400 karayolunda Demre ile Finike arasında, yol lagünün kıyısından geçmektedir. Demre merkeze bağlanan minibüslerden inip yürüyüşle ulaşılabilir; özel araçla en kolayı.
- Giriş ücreti: Ücretsiz.
- Ziyaret saatleri: Her zaman açıktır.
- Ne kadar süre: 1–2 saat.
- Önemli not: Olta balıkçılığı yasaktır.
- En iyi zaman: Yıl boyunca ziyaret edilebilir. Kuş gözlemi için kış ve ilkbahar sabahları en uygun dönemdir.
- Kombine öneri: Demre Kuş Cenneti, Aziz Nikolaos Kilisesi, Myra Antik Kenti ve Andriake ile aynı gün planlanabilir.
